Menopauza – jak ją rozpoznać?

Menopauza - objawy, jak rozpoznać menopauzę

Menopauza, inaczej przekwitanie, to okres w życiu kobiety, kiedy w wyniku utraty aktywności pęcherzykowej jajników, przestaje ona miesiączkować. Najczęściej występuje w ok. 50. roku życia, choć w niektórych przypadkach może rozpocząć się znacznie wcześniej, nawet u 35-letnich kobiet. Menopauza nie zaskakuje jednak znienacka, jest to długi proces, podczas którego organizm kobiety przygotowuje się do zakończenia okresu płodności.

Początkowa faza menopauzy nosi nazwę premenopauzy i może się rozpocząć u kobiet powyżej 40. roku życia, chociaż czasami występuje wcześniej. Jest to proces postępujący stopniowo, może trwać od około 4 do nawet 10 lat. Ze względu na występujące wahania hormonalne, miesiączki stają się nieregularne, krwawienie trwa dłużej bądź krócej niż dotychczas, niektóre cykle mogą być bezowulacyjne. Mogą pojawić się także nocne poty, nadmierne przybieranie na wadze czy uderzenia gorąca. 


Następnie kobieta wkracza w kolejny etap nazywany perimenopauzą (inaczej okres okołomenopauzalny). Trwa on ok. 3-4 lata, przed i rok po menopauzie. Stopniowe wygasanie czynności jajników powoduje obniżenie stężenia estrogenu i progesteronu w organizmie. Z kolei spadek poziomu hormonów płciowych stymuluje przysadkę mózgową do produkcji innych hormonów – hormonu folikulotropowego (FSH) i hormonu luteinizującego (LH). I to właśnie spadek estrogenów i progesteronu, przy równoczesnym wzroście FSH i LH, odpowiada za szereg dolegliwości odczuwanych przez kobiety w tym czasie.

Ostatni etap przekwitania, tzw. postmenopauza, rozpoczyna się po upływie 12 miesięcy od wystąpienia ostatniej miesiączki. Statystycznie dzieje się to w wieku 52 lat. W okresie postmenopauzy czynność hormonalna jajników całkowicie zanika, w związku z czym objawy odczuwane kobiety w tym czasie mogą być dość dokuczliwe.
Wystąpić mogą:

  • przyrost tkanki tłuszczowej związany z obniżeniem metabolizmu,
  • suchość, świąd i pieczenie w pochwie,
  • dyspareunia,
  • silne parcie na mocz,
  • zakażenia układu moczowego,
  • nietrzymanie moczu,
  • wypadanie macicy,
  • utrata jędrności skóry,
  • zespół suchego oka,
  • bóle mięśniowo-stawowe.

Mogą wystąpić także symptomy psychiczne, takie jak:

  • bezsenność,
  • nerwowość,
  • trudności w radzeniu sobie ze stresem,
  • drażliwość,
  • płaczliwość,
  • obniżony nastrój,
  • problemy z koncentracją i pamięcią,
  • depresja,
  • spadek libido.

Objawy są najbardziej nasilone w pierwszych dwóch latach po menopauzie. U 25% kobiet mogą się utrzymywać powyżej 5 lat, a u części z nich nawet dłużej.  Warto jednak podkreślić, że wraz z przyzwyczajeniem się organizmu do obniżonego stężenia hormonów płciowych, objawy będą coraz mniej dokuczliwe. 

Co niezwykle istotne, z menopauzą i okresem pomenopauzalnym związane są pewne kwestie zdrowotne: obniżony poziom estrogenu może zwiększać ryzyko osteoporozy,       jego poziom może także przyczyniać się do wzrostu poziomu cholesterolu LDL, a tym samym do rozwoju chorób serca. Dlatego należy często mierzyć poziom ciśnienia krwi oraz wykonywać badania krwi – szczególnie pod kątem poziomu cholesterolu oraz sprawdzać poziom gęstości kości.

Jak walczyć z objawami menopauzy?

Pewnym objawom menopauzy można zapobiegać stosując metody naturalne – wystarczą ćwiczenia fizyczne, częste spacery, jazda na rowerze, kąpiele relaksacyjne, a także zaprzestanie palenia tytoniu i ograniczenie spożycia alkoholu. W okresie menopauzalnym ważna jest również zbilansowana dieta – warto suplementować wapń i witaminę D. Na rynku dostępne są również preparaty z fitoestrogenami, które łagodzą objawy fizyczne i poprawiają stan psychiczny kobiety. Te metody sprawdzają się w przypadku niezbyt nasilonych objawów menopauzy. 

Natomiast przy bardzo nasilonych objawach można rozważyć zastosowanie hormonalnej terapii zastępczej (HTZ). Polega ona na uzupełnianiu niedoborów hormonów, głównie estrogenów. Drogi podawania hormonów przy HTZ są bardzo różne: dopochwowa, przezskórna, podskórna, domięśniowa, doustna. Zaleca się najmniejsze skuteczne dawki hormonów przez okres około 5 lat.

Wskazania do HTZ:

  • objawy wazomotoryczne o średnim i ciężkim nasileniu 
  • nocne napady potliwości, bezsenność, objawy depresji 
  • objawy ze strony układu moczowo-płciowego: suchość śluzówek, nietrzymanie moczu; zaleca się dopochwowe stosowanie estrogenów
  • tzw. wczesna menopauza, dotykająca kobiety między 40. a 45. rokiem życia.

Należy zaznaczyć, że w przypadku wczesnej menopauzy głównym celem terapii hormonalnej jest opóźnienie przekwitania, natomiast w przypadku kobiet po 45. roku życia, jej zadaniem jest złagodzenie uporczywych objawów. Oczywiście zawsze dzieje się to pod kierunkiem lekarza!

Inne wpisy na blogu dotyczące menopauzy:


Your email address will not be published. Required fields are marked *

*