Endometrioza – objawy, przyczyny, konsekwencje

Endometrioza - objawy, przyczyny, konsekwencje

Ból odczuwany podczas miesiączki zazwyczaj nie budzi podejrzeń, uznawany jest za coś naturalnego i nieuniknionego. Jednak gdy jest na tyle silny, że utrudnia funkcjonowanie, jest określany jako „przeszywający”, „rozrywający”, należy koniecznie skonsultować się z lekarzem i poddać diagnostyce w kierunku endometriozy.  

Czym jest endometrioza?

Nazwa „endometrioza” pochodzi od łacińskiego słowa „endometrium”, oznaczającego tkankę wyścielającą jamę macicy. Endometriozę można zdefiniować jako występowanie komórek tej tkanki poza ich pierwotną lokalizacją. Najczęściej komórki endometrium trafiają do jajników, jamy otrzewnej, moczowodów, jajowodów, jelit czy ścian pęcherza, choć zdarza się, że występują w bardziej nieoczekiwanych miejscach jak wątroba, żołądek, zatoki nosowe czy w skrajnych przypadkach – płuca lub mózg. 

Komórki te utrzymują aktywność wydzielniczą i reagują na zmiany hormonalne zachodzące w cyklu miesiączkowym. Inaczej mówiąc w nowym otoczeniu „zachowują się” tak, jak w macicy – a więc co miesiąc endometrium złuszcza się i powoduje krwawienie. Jednak, ponieważ nie może być wydalone z organizmu, dochodzi do wewnętrznych krwawień i stanów zapalnych okolicznych narządów oraz tworzenia się blizn i zrostów. 

Endometrioza może spotkać kobiety w każdym wieku – może występować zarówno u dziewczynek (od pierwszej miesiączki), jak i u dojrzałych kobiet (nawet do 80. roku życia).

Dlaczego tak się dzieje?

Przyczyny i mechanizmy powstawania endometriozy, pomimo wieloletnich badań, wciąż nie zostały do końca poznane. Żadna z istniejących teorii nie została dotychczas w pełni potwierdzona. Wiemy, że w powstawaniu ognisk endometriozy biorą udział czynniki wrodzone – genetyczne, środowiskowe, epigenetyczne, autoimmunologiczne i alergiczne.

Objawy endometriozy 

Podstawowym objawem endometriozy jest ból zlokalizowany w miednicy małej, najczęściej opisywany jako „przeszywający”, „kłujący” lub „ciągnący”. Zazwyczaj jest połączony z cyklami menstruacyjnymi, jednak kobiety mające endometriozę mogą doświadczać bólu także w innych etapach cyklu miesiączkowego. Dla wielu kobiet ból może być tak intensywny, że powoduje spadek jakości życia. Może pojawić się także depresja, lęk, spadek libido, zmęczenie czy uczucie rozbicia. 

Kobiety mogą się także skarżyć na ból podczas stosunku oraz w czasie oddawania moczu i stolca, a także bóle brzucha i w krzyżu oraz przewlekły ból w miednicy. Rzadziej występuje nawracający ból kończyny dolnej o charakterze rwy kulszowej oraz krwawienia z odbytnicy lub dróg rodnych. W bardzo rzadkich przypadkach endometriozy płuc może dochodzić do okresowego krwioplucia lub duszności.

U kobiet z endometriozą mogą też występować objawy ze strony dolnego odcinka przewodu pokarmowego, takie jak wzdęcia, biegunka, zaparcia oraz ze strony układu moczowego, np. parcia naglące lub częstomocz.

Należy jednak pamiętać, że nie u każdej kobiety wystąpi ból, nawet w zaawansowanym stadium choroby. Bywa, że jedynym objawem jest niepłodność (szacuje się, że endometrioza występuje u co trzeciej kobiety mającej problem z zajściem w ciążę), a często choroba przebiega bezobjawowo i rozpoznawana jest przypadkowo, np. podczas różnych interwencji operacyjnych lub kontrolnego badania ginekologicznego. 

Konsekwencje endometriozy

Endometrioza ma charakter postępujący i może prowadzić do stopniowej destrukcji narządów. Późne rozpoznanie lub niewłaściwe leczenie może prowadzić do powikłań znacznie pogarszających komfort życia. 

Chroniczne stany zapalne doprowadzają do powstawania zrostów, a te z kolei mogą powodować nieodwracalne zmiany anatomiczne. Do najczęstszych dysfunkcji powodowanych przez zrosty należą: niedrożność jelit, niedrożność jajowodów czy zaburzenia motoryki jelit. 

Badania wskazują, że płodność u kobiet, u których stwierdzono endometriozę, jest dziesięciokrotnie mniejsza w porównaniu do kobiet zdrowych.  

W bardzo rzadkich przypadkach istnieje ryzyko bezpośredniego zagrożenia życia. Wskutek zaniedbania lub zbyt późnej diagnozy kobieta może być zmuszona np. do wykonania stomii, usunięcia jajników, jajowodów, a w skrajnych przypadkach nawet operacji całkowitego usunięcia macicy. Dlatego tak istotne jest wczesne wykrycie endometriozy. Leczenie, zarówno operacyjne, jak i farmakologiczne, daje szansę na zahamowanie choroby lub chociaż spowolnienie jej rozwoju. 

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*